چه غذاهایی برای رفلاکس معده مفیدند و چه غذاهایی مضر؟

چه غذاهایی برای رفلاکس معده مفیدند و چه غذاهایی مضر؟
امتیاز مطلب: ٩٨%
98

به برگشت اسید معده به مری، «رفلاکس معده به مری» (GERD) گفته می‌شود که حالت مزمن رفلاکس اسیدی معده است. این بیماری زمانی اتفاق می‌افتد که اسفنکتر (sphincter، عضله‌ی تنگ‌کننده) تحتانی مری ضعیف شده یا آسیب جدی دیده باشد. وظیفه‌ی اسفنکتر تحتانی مری جلوگیری از حرکتِ رو به بالای غذا از معده به مری است. علائم رفلاکس به‌دلیلِ افزایش یا کاهش غیرطبیعی حجم اسید معده ظاهر می‌شوند و با اصلاح عادات غذایی، تا حدی قابل‌کنترل خواهند بود. چنانچه به‌علت حجم بالای اسید معده از علائم رفلاکس رنج می‌برید، در ادامه با ما همراه باشید تا با مواد غذایی کاهنده‌ی این علائم بیشتر آشنا شوید.


مقاله مرتبط: همه چیز درباره سرطان معده؛ علائم، روش‌های تشخیص و درمان آن

کدام مواد غذایی در کاهش علائم رفلاکس معده مؤثرند؟

۱. سبزیجات

نقش سبزیجات در جلوگیزی از رفلاکس معده

سبزیجات به‌علت چربی و قند پایین، موجب کاهش اسید معده می‌شوند. لوبیا سبز، کلم بروکلی، مارچوبه، گل‌کلم، سبزیجاتِ دارای برگ‌‌های سبز خوراکی، سیب‌زمینی و خیار از جمله سبزیجات مفید برای رفلاکس معده به‌شمار می‌روند.

۲. زنجبیل

زنجبیل دارای خواص ضدالتهابی است و در درمان‌‌ ترش کردن معده و سایر مشکلات گوارشی مؤثر است. می‌توانید ریشه‌ی زنجبیل را به‌صورت رنده‌شده یا خُردشده به انواع غذاها و نوشیدنی‌ها اضافه کنید.


مقاله مرتبط: زنجبیل و لاغری؛ نحوه مصرف زنجبیل برای چربی سوزی چگونه است؟

۳. جو دوسر

جو دوسر از جمله غلات کامل و منبعی غنی از فیبر است که معمولا به شکل حلیم در وعده‌ی صبحانه مصرف می‌شود و به‌علت جذب اسید معده، در کاهش علائم رفلاکس مؤثر است. برنج سبوس‌دار و نان‌هایی که از غلات کامل درست شده‌اند، از دیگر خوراکی‌های حاوی فیبر بالا به‌شمار می‌روند.

۴. میوه‌ها (غیر از مرکبات)

میوه‌هایی همچون هندوانه، خربزه، طالبی، موز، سیب و گلابی در مقایسه با مرکبات، کمتر موجب رفلاکس معده می‌شوند.

۵. گوشت کم‌چرب

گوشت‌های کم‌چرب مانند گوشت مرغ، بوقلمون، ماهی و غذاهای دریایی دارای چربی خیلی کمی هستند و موجب کاهش علائم رفلاکس معده می‌شوند. انواع مختلف گوشت کم‌چرب را می‌توانید به‌صورت گریل، کبابی یا آب‌پَز تهیه و مصرف کنید.

۶. سفیده‌ی تخم‌مرغ

سفیده‌ی تخم‌مرغ در کاهش علائم رفلاکس معده مؤثر است، درحالی‌که زرده به‌علت مقادیر بالای چربی، موجب تشدید علائم رفلاکس معده می‌شود.

۷. چربی‌های مفید

آووکادو، گردو، تخم کتان، روغن زیتون، روغن کنجد و روغن آفتابگردان از جمله منابع حاوی چربی‌های مفید به‌شمار می‌روند. تا حد امکان از مصرف چربی‌های اشباع و ترانس بپرهیزید و در عوض از روغن‌های غیراشباع که سالم‌ترند، استفاده کنید.

ترش کردن یکی از شایع‌ترین علائم رفلاکس معده است که پس از مصرف وعده‌‌های غذایی کامل یا برخی غذاهای خاص به شکل سوزش معده یا سوزش قفسه‌ی سینه احساس می‌شود. حتی ممکن است در رفلاکس معده مزمن، به‌علت ورود اسید به مری، فرد دچار استفراغ شود. سایر علائم عبارتند از:

  • سرفه خشک؛
  • گلودرد؛
  • نفخ؛
  • آروغ یا سکسکه؛
  • دشواری در بلع؛
  • احساسِ گیر کردن چیزی در گلو.

برخی مواد غذایی خاص، علائم رفلاکس معده را تشدید می‌کنند. البته، مواد غذایی محرک علائم رفلاکس معده در همه‌ی مبتلایان یکسان نیستند و هیچ رژیم غذایی خاصی وجود ندارد که تمامی علائم را یک‌جا برطرف کند. برای اینکه بدانید علائم‌تان دقیقا در پیِ مصرف کدام مواد غذایی تشدید می‌شوند، تمامی غذاهایی را که در طول روز می‌خورید، با ذکر ساعت یادداشت کنید و تک‌تک علائمی را که پس از هر وعده‌ی غذایی به سراغ‌تان می‌آیند نیز بنویسید. یادداشت این موارد را حداقل تا یک هفته ادامه بدهید. اگر رژیم غذایی‌ متغیری دارید، باید مدت طولانی‌تری غذاهای مصرفی و علائم‌تان را بادقت ثبت کنید. با این راهکار می‌توانید غذاها یا نوشیدنی‌هایی که علائم‌تان را تشدید می‌کنند، راحت‌تر بشناسید.


مقاله مرتبط: کدام غذاها را می‌توانید با معده خالی بخورید و کدام غذاها را نه!

شایع‌ترین مواد غذایی تحریک‌کننده‌ی علائم رفلاکس معده

شایع‌ترین مواد غذایی تحریک‌کننده‌ی علائم رفلاکس معده

درمورد اینکه دقیقا کدام مواد غذایی موجب تشدید علائم رفلاکس معده می‌شوند اتفاق نظر وجود ندارد، اما برخی مواد غذایی خاص در اغلب افراد موجب تحریک علائم می‌شوند که عبارتند از:

۱. غذاهای پُرچرب

غذاهای سرخ‌شده و پرچرب به‌علت اینکه اسفنکتر تحتانی مری را به حالت استراحت درمی‌آورند، موجب می‌شوند که مقدار بیشتری اسید معده به مری وارد شود. این قبیل غذاها همچنین زمان تخلیه‌ی معده را به تعویق می‌اندازند. بنابراین با کاهش مقدار چربی مصرفی روزانه می‌توانید یکی از علت‌های تشدید علائم رفلاکس معده را تا حدودی مهار کنید.

متداول‌ترین مواد غذایی پرچرب که بهتر است مقدار مصرف‌شان را محدود کنید عبارتند از:

  • سیب‌زمینی سرخ‌شده و حلقه‌های پیاز پفکی‌شده در روغن؛
  • لبنیات پرچرب مانند کره، شیر، پنیر یا خامه‌ای که چربی آنها گرفته نشده باشد؛
  • قسمت‌های پرچرب گوشت گاو یا بره، به‌ویژه اگر سرخ شده باشند؛
  • ژامبون؛
  • دسرها یا اسنک‌هایی از قبیل بستنی و چیپس؛
  • سس‌ها و چاشنی‌های خامه‌ای و پرچرب.

۲. گوجه و مرکبات

میوه‌ها و سبزیجات از جایگاه ویژه‌ای در رژیم غذایی سالم برخوردارند، اما برخی میوه‌های خاص، به‌ویژه میوه‌های اسیدی، موجب ایجاد یا تشدید علائم رفلاکس معده می‌شوند. چنانچه از رفلاکس معده مزمن رنج می‌برید، باید مصرف مواد غذایی زیر را در رژیم غذایی روزانه‌ی خود محدود کنید:

  • پرتقال؛
  • گریپ فروت؛
  • انواع لیموها؛
  • آناناس؛
  • گوجه‌فرنگی؛
  • سس گوجه‌فرنگی یا خوراک‌ها و غذاهای حاوی سس گوجه مانند پیتزا؛
  • سس سالسا.

۳. شکلات

شکلات حاوی ترکیباتی به نام مِتیل‌گِزانتین است که به نظر می‌رسد عضله‌ی صاف اسفنکتر تحتانی مری را به حالت استراحت درمی‌آورد و موجب تشدید علائم رفلاکس معده می‌شود.


مقاله مرتبط: خواص شکلات تلخ؛ ۷ خاصیتی که موجب بهبود عملکرد اعضای بدن می‌شود

۴. سیر، پیاز و غذاهای تند و پُرادویه

غذاهای تند و پُرادویه و نیز غذاهای پر از سیر و پیاز، در اغلب افراد موجب ترش کردن می‌شوند. البته این مواد غذایی در همه‌ی افراد به تحریک علائم رفلاکس معده نمی‌انجامند، اما چنانچه به مصرف زیادِ سیر و پیاز یا غذاهای پرادویه عادت دارید، حتما دقت کنید که آیا پس از مصرف چنین غذاهایی به علائم رفلاکس معده دچار می‌شوید یا خیر.

۵. کافئین

نوشیدن قهوه در برخی افراد موجب تشدید علائم رفلاکس معده می‌شود، چرا که کافئین یکی از عوامل تحریک‌کننده‌ی رفلاکس معده است.

۶. نعناع

نعناع یا فرآورده‌هایِ با طعم نعناع، مانند آدامس و خوشبوکننده‌های دهان، در برخی افراد موجب تشدید علائم رفلاکس معده می‌شود.


مقاله مرتبط: بهترین غذاها برای درمان زخم معده

چه تغییراتی در سبک زندگی، موجب بهبود علائم رفلاکس معده می‌شود؟

علاوه بر اصلاح رژیم غذایی می‌توانید با تغییر سبک زندگی نیز از شدت علائم رفلاکس معده بکاهید:

  • تحت نظارت پزشک، از آنتی‌اسیدها یا سایر داروهایی که موجب کاهش تولید اسید معده می‌شوند، استفاده کنید؛
  • آدامس بجوید، اما نه آدامس‌های نعنایی؛
  • از مصرف نوشیدنی‌های الکلی بپرهیزید؛
  • حداقل تا دو ساعت پس از غذا خوردن، دراز نکشید؛
  • سه تا چهار ساعت قبل از خوابیدن، چیزی نخورید؛
  • سیگار نکشید؛
  • پرخوری نکنید؛
  • سر تختخواب‌تان را حدود ۱۰ الی ۱۵ سانتی‌متر بلند کنید.

مقاله مرتبط: درمان معده‌ درد به روش خانگی؛ آشنایی با ۱۰ درمان جادویی

تحقیقات علمی درباره‌ی رفلاکس معده چه می‌گویند؟

هیچ رژیم غذایی به‌خصوصی نیست که از برگشت اسید معده به مری جلوگیری کند. با این حال، برخی مواد غذایی برای کاهش علائم رفلاکس معده در برخی مبتلایان مؤثرند. در تحقیقات علمی نشان داده شده است که افزایش مصرف فیبر، به‌ویژه در قالب میوه‌ها و سبزیجات، تا حدودی در بهبود علائم این بیماری مؤثر است، اما پژوهشگران هنوز درمورد اینکه فیبرها چگونه از بروز علائم این بیماری جلوگیری می‌کنند، اطلاعات کاملی ندارند. افزایش مصرف فیبر علاوه بر بهبود علائم رفلاکس معده در کاهش خطر ابتلا به کلسترول بالا، قند خون کنترل‌نشده و هِموروئید و سایر اختلالات روده‌ای نیز نقش بسزایی دارد.

درمورد مصرف غذاها و نوشیدنی‌هایی که احتمال می‌دهید علائم‌تان را بدتر می‌‌کنند، حتما با پزشک خود مشورت کنید. یادتان باشد گاهی غذاهایی که در یک فرد موجب کاهش علائم رفلاکس معده می‌شوند، ممکن است باعث تشدید علائم بیماری در فرد دیگری شوند، اما مشورت با یک مشاور تغذیه قطعا راهگشا خواهد بود. چنانچه از اصلاح رژیم غذایی یا تغییرات سبک زندگی نتیجه نگرفتید و هیچ بهبود قابل ملاحظه‌ای در علائم‌ خود مشاهده نکردید، به پزشک مراجعه کنید. احتمالا پزشک معالج‌ برای‌تان دارو تجویز می‌کند. پزشکان در موارد بسیار حاد، جراحی را توصیه می‌کنند.

برگرفته از: healthline

صدف دژآلود مترجم گروه دانش روزنامه‌ی جام جم. دانش آموخته‌ی ادبیات انگلیسی. علاقه‌مند به نقد روانکاوانه. بی‌نهایت عاشق نقاشی.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاه‌ها (2)

  1. profile-placeholder عیسی گفت:

    سلام مقاله خوب ومفیدی بود.

    1. صدف دژآلود صدف دژآلود گفت:

      ‌خوشحالم که براتون مفید بوده.
      سلامت باشید

پربازدیدترین موضوعات

سلامتی

سلامت جسمی و روحی با دانستن آخرین یافته‌ها و تحقیقات

آداب معاشرت

پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک

عادات موفقیت

عادات روزانه و راز موفقیت افراد موفق

هوش و خلاقیت

تکنیک‌ها و روش‌های بهبود قدرت مغز و افزایش هوش و خلاقیت

تغذیه

چه خوراکی‌های بخوریم و چه موقع بخوریم

تناسب اندام

تندرستی و داشتن بدنی زیبا با آخرین یافته‌های علمی

کاریزما

جذبه‌ای که با آن عشق، وفاداری و محبت دیگران را از آن خود می‌کنید

هوش هیجانی

مهارت ارتباط اجتماعی، شناخت و برداشت درست از رفتارها

مثبت اندیشی

بهترین‌ نکات و روش‌ها برای رسیدن به آرامش روحی و اندیشه مثبت

مد و زیبایی

نکات و روش‌هایی که ظاهر شما را تبدیل به آنچه می‌پسندید می‌کند

زبان بدن

دانش اینکه بدن چه می‌گوید و چگونه می‌توان زبان بدن را به خدمت گرفت

فن بیان

مهارت سخنرانی و تاثیر‌گذاری برای رساندن پیام‌تان