نحوه شکایت از قاضی در فرض تقصیر چگونه است؟

نحوه شکایت از قاضی در فرض تقصیر چگونه است؟
امتیاز مطلب: ٩١%
91

یکی از پرسش‌هایی که ممکن است بعد از مراجعه به دادگستری برای ما پیش بیاید این است که در صورتی که قاضی در تشخیص موضوع یا صادر کردن رأی دچار اشتباه یا قصور شود، چاره چیست؟ فرض کنید که حقی از شما ضایع شده است. برای نمونه، مالی را به شخصی فروخته‌اید ولی او بهای آن را پرداخت نمی‌کند. یا آنکه مال خود را جهت نگهداری و امانت به دیگری سپرده‌اید ولی او با سهل‌انگاری آن را تخریب کرده یا از بین می‌برد. در تمامی این موارد جهت احقاق حق خود، شکایت به دادگستری می‌برید. یعنی جایی که قرار است به داد شما برسد. می‌توانید تصور کنید که چه حال بدی بهتان دست می‌دهد اگر همین مرجعی که قرار است حق را به حق‌دار برساند با اشتباه یا حتی از روی عمد موجب تضییع مضاعف حق شما شود؟ فرض کنید قاضی بدون بررسی دقیق مدارک، خریدار را به پرداخت ثمن معامله محکوم نکرده یا از شما در قبال خسارت وارده از جانب شخصی که ملزم به نگهداری از مال‌تان بوده، حمایت نکند. آن وقت شما باید بنشینید و از دست رفتن مال‌تان را تماشا کنید؟


مقاله مرتبط: نحوه محاسبه هزينه دادرسی در ایران چگونه است

آیا شکایت از قاضی قابل پیگیری است؟

نحوه شکایت از قاضی - آیا شکایت از قاضی امکان پذیر است

خوشبختانه، می‌توانید در صورت لزوم از قاضی پرونده‌تان شکایت کنید. مهمترین قانونی که در این موارد به کمک ما می‌آید، قانون اساسی کشورمان است. اصل ۱۷۱ این قانون می‌گوید که در صورتی که به دلیل تقصیر یا اشتباه قاضی ضرر مادی یا معنوی به کسی وارد شود، این ضرر باید جبران شود. اگر این ضرر به خاطر قصور قاضی باشد، خود او مسئول جبران خسارت است و در صورتی که به علت اشتباه او باشد، دولت مسئول جبران خسارت خواهد بود.

نحوه شکایت از قاضی

حال سؤال این است که نحوه شکایت از قاضی چگونه است و برای جبران خسارت ناشی از اشتباه او باید به کجا مراجعه کرد؟ در وهله‌ی اول ممکن است به نظر برسد که مثل بقیه‌ی موارد جبران خسارت، دادگاه‌های حقوقی صلاحیت رسیدگی به این موارد را نیز دارند. یعنی شما دادخواست بدهید و از دادگاه عمومی حقوقی (یعنی دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به همه پرونده‌های حقوقی را دارد مگر در مواردی که قانون، دادگاهِ دیگری را صالح دانسته باشد.) بخواهید که چون یک قاضی در رسیدگی به پرونده شما مرتکب اشتباهی شده و به این خاطر به شما ضرری وارد شده، آن قاضی را به جبران خسارت شما محکوم نماید. خب این‌طور نیست. همه‌ی قضات صلاحیت رسیدگی به اشتباهات یا تقصیرات همکارانشان را ندارند. برای این منظور دادگاه خاصی پیش بینی شده است که به آن دادگاه عالی انتظامی قضات می‌گویند. منظور از وصف انتظامی این است که در این دادگاه به تخلفاتی رسیدگی می‌شود که قضات به مناسبت شغلشان مرتکب آن می شوند. در کنار تخلفات قضات، یکی دیگر از مواردی که در صلاحیت دادگاه عالی انتظامی قضات است، رسیدگی به دعاوی‌ای است که بر اساس اصل ۱۷۱ قانون اساسی مطرح می‌شوند. مطابق با ماده‌ی ۳۰ قانون نظارت بر رفتار قضات، در صورتی که مدعی هستید به دلیل اشتباه یا تقصیر یک قاضی ضرری به شما وارد شده است، ابتدا باید دادخواستی برای اثبات تقصیر یا اشتباه قاضی به دادگاه عالی انتظامی قضات تقدیم کنید و بعد در صورتی که این دادگاه حکم به وجود تقصیر یا اشتباه مورد ادعای شما صادر کرد، با این حکم مجددا دادخواستی به دادگاه عمومی حقوقی تهران بدهید تا بر مبنای این حکم میزان خسارت را تعیین و حکم به جبران خسارت دهد. باید بدانید که در صورتی که دادگاه عالی انتظامی قضات تقصیر یا اشتباه قاضی را احراز کرده باشد، دادگاه عمومی باید از این نظر تبعیت کند و صرفا در مورد میزان خسارت امکان اظهارنظر دارد، نه اصل جبران خسارت. حال بسته به این که ضرر وارد شده به خاطر اشتباه قاضی بوده باشد یا تقصیر او، دولت یا خود قاضی مسئول جبران خسارت خواهند بود.

نحوه شکایت از قاضی


مقاله مرتبط: اعاده حیثیت چیست؛ شرایط و نحوه تقاضای آن

نکاتی که باید در نظر بگیرید

اما باید چند نکته را هم مد نظر داشت. اولین مسئله این است که احراز اشتباه یا تقصیر قاضی از یک طرف و ایجاد رابطه بین این اشتباه و تقصیر و ضرر وارد شده به شما، ضروری است و امر ساده‌ای هم نیست. یعنی وقتی به دادگاه عالی انتظامی قضات مراجعه می‌نمایید و شکایت از قاضی می‌کنید، باید بتوانید اثبات کنید که اولا قاضی مرتکب اشتباه شده است، ثانیا به شما ضرری وارد شده است و ثالثا این ضرر به دلیل آن اشتباه یا تقصیر به شما وارد شده است؛ به این مورد آخر رابطه سببیت می‌گویند.

نکته‌ی مهم بعدی این است که در هر امر انسانی خطا وجود دارد (همان جمله‌ی معروف انسان جایز الخطاستِ خودمان). بنابراین باید بدانیم که قضاوت نیز از این مسئله مستثنی نیست و به دلیل ماهیت کار خطاهای بیشتر و مهمتری را نیز به وجود می‌آورد. مهم این است که این خطاها جبران شوند که قوانین کشور ما این امکان را فراهم آورده‌اند. حال در نظر بیاورید که هر قاضی این ترس را داشته باشد که نکند به خاطر هر خطای کوچکی مجبور شود از حساب خود خسارت را جبران کند. این ترس شاید تا جایی به دقت وی کمک نماید، اما از جایی به بعد تنها اثر مخرب خواهد داشت. قضاوت از شریف‌ترین مشاغل جامعه است. قضات باید با تمرکز و اطمینان خاطر به مشکلات مردم رسیدگی نمایند. به همین دلیل است که در بعضی نظام‌های حقوقی، حتی در صورت تقصیر قاضی هم جبران خسارت با دولت خواهد بود. همه‌ی اینها یعنی به خاطر هر خطای کوچک و هر ضرر قابل اغماضی انگشت اتهام را به سوی قضات نگیریم. و البته که از حقوق خود هم نگذریم.

تهیه شده در: chetor.com

برچسب‌ها:
سحر خواجوند نویسنده و عضو تیم تحریریه چطور

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاه‌ها (27)

  1. profile-placeholder احمد بابایی گفت:

    اصولاً جایز نیست که رسیدگی به ارتکاب جرمی را به خود مرتکب داد هیچگاه قوه قضائیه نمی تواند بر خودش نظارت کند با هر عنوان و اداره و سازمانی چراکه از قدیم گفته اند چاقو دسته خود را نمی برد . اینجانب در دو موضوع کاملاً واضح به دادسرای انتظامی قضات مراجعه نمودم . نوع رسیدگی کاملاً اشتباه است اصلاً متضرر را برای توضیح جریان نمی خواهند و نوشته ها را نیز به درستی نمی خوانند خوب به هر حال تا جایی که امکان دارد می خواهند مثل هشتاد درصدمراجعین دادسراهای عمومی و انقلاب متضررین از خیر شکایت خود بگذرند . در هر دو مورد به اصطلاح رسیدگی کردند و گفتند موضوع درست بوده در حالی که اگر موضوع را به یک فرد بی سواد هم بگویم متوجه سهل انگاری و جهل و نادانی قاضی پرونده موصوف می شود .
    باید رسیدگی به شکایت از قاضی و قوه قضائیه را نه به قوای دیگر بلکه به اداره ای سپرده شود که مستقل از سه قوه است مستقل از رهبری است و کلاً از هر نظر مستقل و صاحب اختیار باشد تا بسط و عدالت در جامعه حاکم شود و قاضی هم متوجه گردد که تنها این نیست که در آخرتی که به خیال ایشان کی دیده و کی رفته به ظلم او رسیدگی می شود بلکه در همین دنیا نیز مرجعی هست که نه می توان به آن نفوذ کرد و نه حتی از دست رییس قوه هم کاری بر می آید و از ادامه ظلم و ستم خود دست بردارد و بداند اینجا هم حساب وکتاب است. اما از من به شما نصیحت هیچگاه جهت رفع تظلم به ظالم مراجعه نکنید من منکر قضات محترم و عالم و دور اندیش نیستم بهر حال اگر این چند قاضی محترم هم نباشند کلاً مردم ایران باید کشورشان را ترک کنند . ولی خوب این قطرات آب تنها موجب نمردن می شود و تشنه ها را هرگز سیر نمی کند .

  2. profile-placeholder فواد صالحی گفت:

    بخدا زمین پدرم رو که رنج سی سال زحمتش هست رو قاضی به دوتا کلاهبردار داده. نوشته شما زمین مورد نظر راهدیه دادید اخه کی دویست میلیون زمین رو هدیه میده به یه فرد ناشناس حساب بعضی کارها با خداست از خدا نمیترسند که اینجوری حکم میدهند قاضی تجدید نظر شعبه … سنندج خدا ازش نمیگذره چقد حالم بده بعد پنج سال جوابش اومد

    1. profile-placeholder محمد گفت:

      شخصی به دارالحکومه رفت و گفت از کسی پولی طلب دارم و او پس نمی دهد.گفتند آیا شاهدی هم داری؟گفت:خدا .گفتند شاهدی را معرفی کن که قاضی او را بشناسد….

  3. profile-placeholder محمد گفت:

    متن و رویه شکایت از قاضی متخلف را خوب توضیح دادید.ولی من با تجربه شکایت انتظامی از قاضی به دلیل تخلف قاضی و عدم توجه به مستندات من نهایت منجر به توبیخ کتبی به قاضی البته بصورت تعلیقی شد عرض کنم شما یا ایران زندگی نمی کنید یا تا حالا به دادگاه نرفته اید…در پرونده که عرض کردم تخلف و جانبداری قاضی منجر به ضرر چند ده میلیونی من شد و قاضی فقط توبیخ کتبی تعلیق خورد.

  4. profile-placeholder محمد ن گ گفت:

    سلام اگه در دادگاه عالی انتظامی شکایت بر علیه قاضی رد شد اونوقت قاضی حق درخواست اعاده حیثیت داره یا نه کلا تبعات این شکایت برای شاکی چیه

    1. سحر خواجوند سحر خواجوند گفت:

      سلام. اعاده حیثیت به این معنی خواهد بود که عدم تخلف وی گواهی شود و هیچ اثر سوئی برای شاکی نخواهد داشت. مراقب باشید محتوای شکایت شما توهین و افترا به قاضی نباشد.

  5. profile-placeholder محمد ن گ گفت:

    سلام اگه از یک قاضی به دادگاهی که شما میگید شکایت شد و بعدا شکایت رد شد اونوقت قاضی حق شکایت و اعاده حیثت داره یا نه کلا طبعات منفی این اقدام چیه

  6. profile-placeholder یه ایرانی گفت:

    دزد و قاضی تو این مملکت یکیه .پرونده ای دارم چند نوبت سرقت از ساختمان در حال کار .دزد رو ساختمون حین بازکردن آلموتورها توسط همسایه رویت و کلانتری دستگیرش کرده تحویل آگاهی داده اعتراف کرده چند بار از اینجا دزدی کردم .آگاهی به قاضی نامه داده دزد سابقه سرقت .تخریب و رابطه نامشروع داشته و اعتراف کرده و بارها در اون محدوده شبانه دزدی مشابه از ساختمانها شده.قاضی بدون توجه به این چیزا با کفالت آزادش کرده و الانم قرار منع تعقیب.اونوقت انتظار دارن مملکت اصلاح شه .دزدی نشه.اینه مملکت قانونمند ما.این متن هم رویایی و مال اروپاست .اینجا ایرانه همه چی در همه.جای شاکی و متشاکی عوض شده

  7. profile-placeholder احمد گفت:

    خیلی زحمت کشیدید برای این متن. ولی بیشتر افسانه اس. یعنی کسی باورش میشه قاصی که اشتباه قضاوت کرده یا حتی عمدا بد قضاوت کرده در جایی باید پاسخگو باشه!؟ جوک از این بالاتر؟! بر فرض که جایی هست… اونا که نمیان زیر دست هاشون رو برای حق از دست رفته ما جریمه کنن!! اصلا نیمشه! بری از قاضی شکایت کنی خوت بع ا می افتی تو هچل… اصلا ممکنه بگن که با آبروی قاضی بازی کردی باید تاوان بدی… اونوقت چی؟ اونقدر این مملکت شیر تو شیره که ممکنه تمام هستی خودت رو برای یه ذره حق از دیت رفتت از دست بدی… متاسفانه این حرف ها تو حد و اندازه ایران عقب مونده نیست…

    1. سحر خواجوند سحر خواجوند گفت:

      تصور شما خیلی بدبینانه تر از واقعیت است. این متن به این معنا نیست که حتما شکایت شما به سرانجام می رسد اما احتمال این قضیه منتفی نیست و نیاز به پیگیری توام با خونسردی شما دارد.

  8. profile-placeholder محسن گفت:

    قانون یعنی پارتی اون را که داشته باشی بند بند این قانون یعنی کشک

  9. profile-placeholder مهرداد گفت:

    سلام خانم بعرص برسانم که حرفهای شمادرست است اما اجرای قانون وعدالت نیاز به اراده مسولین امر دارد که این موصوع در حال حاطر امکان ندارد چون اگر میخواستند قوانین را اینقد پیچیده نمیکردند پس میشه گفت این قوانین را از ابتدا برای اجرا نشدن نوشته اند بخاطر همین هم یک قانون ۵۰۰تبصره وماده داره وگواه گفتهایم هم انبوه پروندهای حل نشده وبلاتکلیف در قوه قصاییه است بجز پروندهای وصول مهریه وسلام

    1. سحر خواجوند سحر خواجوند گفت:

      سلام. لزوما اینطور که شما می فرمایید نیست. بسیاری از پرونده ها به نتیجه رسیده و حق به حق‌دار می رسد. 🙂

  10. profile-placeholder علی گفت:

    سلام:تمام این صحبتایی که کردید قانون نوشته شدست که هیچکدومش اجرا نمیشه من مال باختم کسی که پولمو خورده پسر برادر معاون قضایی دادگاه تجدید نظره داخل دادگاه تجدید نظر رای و برگردوند هرروزم تحدیدم میکنه به نظر شما قانون وجود داره یا جای ما با حیوونا عوض نشده ؟

    1. سحر خواجوند سحر خواجوند گفت:

      سلام. حق خود را بدون توجه به تهدیدها پیگیری کنید. توصیه میکنم با یک وکیل مجرب مشورت کنید.

  11. profile-placeholder کبری اسلامی گفت:

    سلام مطالب خیلی خوب بود.
    اما من شکایتم از پرسنل و قاصی دادسرا ا اینکه ۱ساله دوشکایت تصادف و تهمت را هنوز رسیدگی نشده و نمیدونم کجا باید برم شکایت کنم.این ک برای شکایت ۱سال و چند ماه طول بکشه منطقی نیست

    1. سحر خواجوند سحر خواجوند گفت:

      سلام. برای شکایت از کارمندان دادگستری باید به هیات رسیدگی به تخلفات این کارمندان در شهرستان مربوط مراجعه کنید اما ابتدا می توانید به سرپرست دادسرا نیز شکایت کتبی یا شفاهی خود را انتقال دهید.

  12. profile-placeholder avg گفت:

    کاش صدام حسین موفق به نابودی ایران شده بود،اینقدر زجر نمیکشیدیم تو ایران

    1. profile-placeholder محمد گفت:

      واقعا باهات موافقم.

  13. profile-placeholder حشم دار گفت:

    با سلام . من پرونده ای در دادگاه دارم وبه طور غیابی به شش ماه حبس تعلیقی محکوم شدم و این قاضی به زور ورعب و وحشت با فرستادن ماموران انتظامی به درب منزل ما خواهان گرفتن امضا جهت مختومه کردن پرونده من شده اند .وقاضی اجرای احکام زمانی که من حاضر به رفتن به دادگاه برای مختومه کردن نشدم تمام کارتهای بانکی من روبسته و حتی برای سهام عدالت هم به من شماره شبا بانک نداده است . ومن اصلا اعتراض به حکم دادگاه نداشتم ودر کل اینکه اگر من جرمی مرتکب شدم باید به سزای اعمالم برسم و هیچ ببخشش از کسی ندارم .از این قاضی شاکی هستم ولی نمیدونم چگونه شکایتش کنم .

  14. profile-placeholder مرتضی گفت:

    تو این مملکت نه عدالته نه پیگیری و دادگاه منصفانه.چه رسد به اینکه دیگه قضات را محکوم کنند درصورت قصور یا اشتباه. من خودم پرونده داشتم که چندتا قاضی و حقوقدان با صراحت اعلام کردند که حق با توست ولی این برای قصه هاست و قاضی به دلیل جانباز بودن پدر طرفم و چاپلوسی ها و تظاهر ریاکارانه اش و سواستفاده با نامه بنیاد جانبازان مخ قاضی را شست و رای به ضرر بنده صادر شد.تمام

  15. profile-placeholder rima گفت:

    با عرض سلام.بابت مطالب ارزندتان ممنون. ولی سوال دارم اینکه پس چرا در قانون برای اعاده دادرسی یا طلب خسارت از دولت و… روش دیگری گذاشته است؟ مثلا برای اعاده دادرسی اصلا نامی از دادسرای انتظامی نبرده است؟ و در ماه ۴۷۷ جزایی مراحلش فرق دارد؟ در اعاده دادرسی باید رفت دادگستری و به کارشناسان انجا رجوع کرد… پس دادسرا انتظامی چکاره است؟ ممنون

    1. سحر خواجوند سحر خواجوند گفت:

      سلام. اعاده دادرسی به معنای رسیدگی دوباره به یک پرونده است و جایگزین جبران خسارت از سوی قاضی یا دولت نیست. ممکن است که پرونده ای دوباره وارد فرآیند رسیدگی شود و همزمان در دادسرای انتظامی قضات نیز علیه قاضی قبلی پرونده طرح دعوا شود. گرچه این دو لزوما همزمانی ندارند و موارد و شرایط آنها متفاوت است.

  16. profile-placeholder قاضی دیده گفت:

    آیا جایگاه قاضی اجازه ی توهین و تحقیر به متهم و خانواده ی اونها رو میده؟ طوریکه مراجعه کننده از ترس عواقب شکایت مجبور به سکوت و تحمل تحقیرها باشه؟ قاضی باید عادل باشه حتی در رفتار. باید صبور و دارای شخصیت باشه. غیر از این لایق قضاوت نیست.
    شکایت از قاضی و پیگیری شدن اون در این موارد طنز تلخی بیش نیست.

    1. سحر خواجوند سحر خواجوند گفت:

      متاسفانه در بسیاری موارد حق با شماست. اما می توانید برای رییس مجتمعی که در آن پرونده دارید نامه ای بنویسید و در آن مشکلات پیش آمده را توضیح دهید. این کار نه به پیگیری نیازی دارد و نه هزینه مادی یا معنوی و امکان تاثیرگذاری هم وجود دارد.

  17. profile-placeholder شاپور ثنایی گفت:

    ایا به حرفی میزنی ایمان داری بیا چند تا پرونده که من را بدببببخت کرده بت بدم خدانکند طرف پارتی داشته باشد تو ایران خدایی میکند

  18. profile-placeholder منتقد گفت:

    با احترام تمام،
    جوک جالبی بود. خندیدیم.

پربازدیدترین موضوعات

سلامتی

سلامت جسمی و روحی با دانستن آخرین یافته‌ها و تحقیقات

آداب معاشرت

پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک

عادات موفقیت

عادات روزانه و راز موفقیت افراد موفق

هوش و خلاقیت

تکنیک‌ها و روش‌های بهبود قدرت مغز و افزایش هوش و خلاقیت

تغذیه

چه خوراکی‌های بخوریم و چه موقع بخوریم

تناسب اندام

تندرستی و داشتن بدنی زیبا با آخرین یافته‌های علمی

کاریزما

جذبه‌ای که با آن عشق، وفاداری و محبت دیگران را از آن خود می‌کنید

هوش هیجانی

مهارت ارتباط اجتماعی، شناخت و برداشت درست از رفتارها

مثبت اندیشی

بهترین‌ نکات و روش‌ها برای رسیدن به آرامش روحی و اندیشه مثبت

مد و زیبایی

نکات و روش‌هایی که ظاهر شما را تبدیل به آنچه می‌پسندید می‌کند

زبان بدن

دانش اینکه بدن چه می‌گوید و چگونه می‌توان زبان بدن را به خدمت گرفت

فن بیان

مهارت سخنرانی و تاثیر‌گذاری برای رساندن پیام‌تان