چطور یک خاطره‌ بد را برای همیشه از ذهن‌ خود پاک کنیم؟

چطور یک خاطره‌ بد را برای همیشه از ذهن‌ خود پاک کنیم؟
امتیاز مطلب: ٨٣%
83

در علم عصب‌شناسی یک اصل وجود دارد که می‌گوید: «نورون‌هایی که با هم فعال می‌شوند، به هم وابسته می‌شوند.» به این معنا که هر چه بیشتر یک جریان نورون را در مغزتان به گردش درآورید، آن جریان قوی‌تر خواهد شد. به قول یک ضرب‌المثل معروف، «کار نیکو کردن از پر کردن است». هر چقدر بیشتر تمرین پیانو کنید یا به یک زبان صحبت کنید یا تمرین‌های تردستی انجام بدهید، این جریان قوی‌تر خواهد شد.


مقاله مرتبط: فیلم آموزشی : مغز شما چطور کار می‌کند؟

این موضوع تا سال‌ها در کانون توجه برای یادگیری چیزهای جدید بود. اما همان‌طور که مشهود است، توانایی یادگیری چیزی فراتر از ایجاد و تقویت ارتباطات عصبی است. حتی از آن مهم‌تر توانایی ما در شکستن ارتباطات قدیمی است که به نام «هرس سیناپسی» شناخته می‌شود که در اینجا نحوه‌ی عملکرد آن را توضیح می‌دهیم.

مغز شما مانند یک باغ است

مغز مانند باغی است که در آن نورونها ارتباط سیناپسی برقرار می کنند.

تصور کنید مغز شما یک باغ است، فقط به جای اینکه در آن گل، میوه، و سبزی پرورش بدهید،‌ بین نورون‌ها ارتباطات سیناپسی برقرار می‌کنید. این‌ها ارتباطاتی هستند که انتقال‌دهنده‌‌های عصبی مثل دوپامین، سروتونین، و غیره در سراسر آنها حرکت می‌کنند.

«یاخته‌های گلیال» باغبان‌های مغز شما هستند. وظیفه آنها افزایش سرعت سیگنال‌ میان نورون‌های خاص است، اما بعضی دیگر از یاخته‌های گلیال پاک‌کننده‌ی ضایعات هستند، علف‌‌های هرز را بیرون می‌کِشند، آفات را از بین می‌برند و برگ‌های خشکیده را جمع‌آوری می‌کنند. به باغبان‌های مغز شما که وظیفه‌شان هرس کردن است «یاخته‌های میکروگلیال» ‌‌می‌گویند. آنها ارتباطات سیناپسی را هرس می‌کنند. حال سؤال ما این است، آنها از کجا می‌دانند کدام ارتباط را باید هرس کنند؟

پژوهشگران به تازگی شروع به حل این معما کرده‌اند، اما چیزی که از آن اطلاع دارند این است که ارتباطات سیناپسی‌ای که کمتر مورد استفاده قرار گرفته‌اند، توسط پروتئینی به نام C1q (و پروتئین‌های دیگر) علامت‌گذاری می‌شوند. وقتی یاخته‌های میکروگلیال آن علامت را پیدا کنند، به آن پروتئین می‌چسبند و آن سیناپس را از بین می‌برند یا هرس می‌کنند.

مغز شما با این روش فضای فیزیکی برای ایجاد ارتباطات جدیدتر و قوی‌تر فراهم می‌کند تا شما بتوانید چیزهای بیشتری یاد بگیرید.


مقاله مرتبط: اینترنت چه تاثیری روی مغز شما می‌گذارد

چرا خواب اهمیت دارد؟

مغز شما وقتی که خواب هستید شروع به پاک‌سازی خود می‌کند.

آیا تا به حال این حس را داشتید که انگار مغزتان پر شده است؟ شاید وقتی شغل جدیدی را شروع می‌کنید یا عمیقا مشغول انجام پروژه‌ای هستید، خواب کافی ندارید و مرتبا هم اطلاعات جدید دریافت می‌کنید. خب، در این حالت مغز شما واقعا پر است.

وقتی در حال یادگیری مطالب جدید بسیاری هستید، مغز شما ارتباطاتی را می‌سازد، اما آنها ناکارامدند و اتصالات موقتی هستند. مغز شما نیاز دارد تا بسیاری از آن ارتباطات را هرس کند و دور بیندازد و مسیرهای ارتباطی ساده‌تر و کارآمدتری بسازد. این اتفاق هنگام خواب روی می‌دهد.

مغز زمان خواب شروع به پاک‌سازی خود می‌کند. سلول‌های مغز شما تا ۶۰درصد کاهش سایز می‌دهند تا فضایی برای باغبان‌های گلیال ایجاد کنند تا داخل سلول شوند و ضایعات را با خود ببرند و سیناپس را هرس کنند.

آیا تا به حال از یک خواب خوب و استراحت شبانه بیدار شده‌اید و توانسته‌اید خیلی خوب و سریع فکر کنید؟ به این خاطر است که تمام هرس‌ها و کارایی مسیری که در طول شب اتفاق افتاده است فضای کافی برای گرفتن و سنتز اطلاعات جدید -به بیان دیگر، یادگیری- باقی گذاشته است.

به همین علت هم هست که چرت‌های کوتاه مدت برای توانایی‌های شناختی شما بسیار مفیدند. یک چرت ۱۰ یا ۲۰ دقیقه‌ای به باغبان‌های میکروگالیال فرصت ورود به سلول‌ها را می‌دهد تا ارتباطات بدون استفاده را پاک کنند و فضای کافی برای رویش ارتباطات جدید ایجاد کنند.

اندیشیدن با یک مغز محروم از خواب مانند کندن مسیر با یک کارد بزرگ در جنگلی انبوه است. درختان زیادی وجود دارند، کار آهسته پیش می‌رود و خسته‌کننده است. مسیرها تداخل دارند و نور خورشید نمی‌تواند از درختان عبور کند. اندیشیدن با مغزی که استراحت خوبی داشته، مثل گشت‌وگذاری سرخوشانه در یک پارک است؛ مسیرها مشخص هستند و در نقاط خاصی به هم وصل می‌شوند، درختان سر جای خودشان هستند و می‌توانید چندین متر جلوتر از خود را هم ببینید. این کار نشاط‌آور هم خواهد بود.


مقاله مرتبط: خواب کافی برای بدن چند ساعت است؟

مراقب افکار خود باشید

مواظب آنچه به آن فکر می‌کنید باشید

در واقع، شما تا حدودی بر تصمیم‌های مغز خود برای حذف ارتباطات هنگام خواب کنترل دارید. این ارتباطات سیناپسی هستند که شما از آنها استفاده نمی‌کنید و برای بازیافت علامت‌گذاری می‌شوند. ارتباطاتی که از آنها زیاد استفاده می‌کنید آنهایی هستند که سیراب شده و به آنها اکسیژن رسانده می‌شود. پس مواظب باشید افکارتان درباره‌ی چیست.

اگر وقت زیادی را صرف خواندن نظریه‌های پایان سریال تاج‌وتخت می‌کنید و وقت کمی برای کارتان می‌ماند، حدس می‌زنید کدام سیناپس برای بازیافت علامت‌گذاری می‌شود؟

اگر در محل کار با کسی دعوا دارید و به جای اینکه مشغول پروژه بزرگ خود باشید به این فکر می‌کنید که چطور حالش را بگیرید، در زمینه‌ی ایجاد ارتباطات سیناپسی برای توطئه‌ی انتقام فوق‌العاده، اما در زمینه‌ی نوآوری ضعیف می‌شوید.

برای بهره بردن از سیستم باغبانی مغزتان، تنها به چیزهایی فکر کنید که برای‌تان اهمیت دارند. باغبان‌های شما آن ارتباطات را تقویت و ارتباطاتی را که کمتر به آنها اهمیت می‌دهید هرس خواهند کرد. شما این گونه به باغِ گلِ مغزتان کمک می‌کنید.

برگرفته از: fastcompany

فهیمه رزمی نویسنده و عضو تیم تحریریه چطور

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاه‌ها (20)

  1. profile-placeholder پارميدا گفت:

    خوب بود ولى كمكى نكرد بيشتر مطالبى بگذار كه واقعا بشه همه خاطرات

    بد را فراموش كرد چون من خيلى دار

  2. profile-placeholder پارميدا گفت:

    خوب بود ولى كمكى نكرد بيشتر مطالبى بگذار كه واقعا بشه همه خاطرات

    بد را فراموش كرد چون من خيلى دارم.

    تشكر.

  3. profile-placeholder Bahar گفت:

    سلام ممنون از مقاله شما.ولی متاسفانه برای من مفید نبود

    1. رقیه محمدی رقیه محمدی گفت:

      سلام بهار عزیز
      ممنون از اینکه دیدگاه‌تون رو برامون نوشتین
      شاید الان یه مقدار قضاوت کردن درباره‌ی مفید بودن یا نبودن این مقاله زود باشه. به هرحال چیزی که اینجا مورد بحثه، اینه که «با گذشت زمان» و «به مرور» خاطره‌ی بد پاک میشه 🙂
      امیدوارم تأثیرش رو بعدا ببینید
      سپاس که همراه ما هستین

  4. profile-placeholder الناز گفت:

    Mr30 مفید بود😄

  5. profile-placeholder ندا گفت:

    عنوان مقاله و محتوای آن اصلا متناسب نبود. عنوان فقط برای جلب توجه مخاطب استفاده شده!!!!!

    1. رقیه محمدی رقیه محمدی گفت:

      دوست عزیز کم لطفی نفرمایید. همه‌ی متن به این اشاره داره که اگه به یه چیز خاص فکر نکنید و خاطره‌ش رو مرور نکنید، فراموشش می‌کنید. عنوان مقاله هم همینو گفته 🙂

  6. profile-placeholder mehdimasumi گفت:

    خیلی عالی بود.مرسی

  7. profile-placeholder افسانه گفت:

    چیزی متوجه نشدم یعنی آخرش متوجه نشدم چطور باید یه خاطره رو پاک کرد

    1. مریم ناصری مریم ناصری گفت:

      در یک جمله: بهش فکر نکنید!! D:
      چون هر چی که بیشتر بهش فکر کنید ارتباطات بیشتری در مغزتون شکل می گیره و پاک کردنش سخت تر و سخت تر می شه

  8. profile-placeholder سيدحسن حسيني گفت:

    مطالب مفيدي بود ولي خواهشا به جاي بعضي كلمات كه ايجاد آن كلمه در اروپا يا جاهاي مشابه آن بوده از واژه هاي كه در ايران به جاي آن هست استفاده نكنيد مثلاياخته به جاي سلول

    1. فهیمه رزمی فهیمه رزمی گفت:

      اولویت ما استفاده از واژگان فارسی هست. اما خب یک سری واژه ها در فرهنگ عامه جا افتادند و قابل فهم تر از واژه فارسی معادل هستند و استفاده از معادل فارسی آن کمی ابهام ایجاد خواهد کرد.

    2. profile-placeholder آرام گفت:

      اگر از معادل فارسی برای توضیحو تشبیه استفاده میکردند من نمیتونستم به سرعت و به راحتی الگوی علمیش رو در ذهنم مجسم کنم و….
      به دلیل کم بودن دانشم با معادل ها متن پیچیده میشه برام و برای درک مطلب باید وسط مطالعه برم سرچ کنم و اینطوری خوندن متن زود خستم میکنه و شاید به جای پنج تا مطلب دوتابتونم وقت بذارم بخونم.

      مثلا اگر به جای میکروگلیا از واژه “گریزپی‌بان‌ها ” استفاده میکردن من نمیفهمیدم و باید میرفتم سرچ میکردم ببینم گریزپی بان چی هست (البته الانم سرچ کردم چون اصلا نمیدونستم معادل فارسی داره )
      به نظرم شایدفقط پرانتز بتونه نظر همه رو تامین کنه و با یه تیر دونشون بزنید… هم متن پارسی کاملتر , هم یادآوری و آموزش معادلات فارسی واژه ها.

      1. رقیه محمدی رقیه محمدی گفت:

        درود بر شما و تشکر از اینکه دیدگاهتون رو بیان کردین
        معمولا کلمات علمی و تخصصی رو ما به اون شکلی که رایج‌تر هست مینویسیم (حالا یا فارسی یا انگلیسی)
        خیلی وقت‌ها هم با کلیک روی این کلمات سنگین، به ویکی‌پدیا هدایت میشین مثلا همین میکروگلیا 🙂

  9. profile-placeholder محسن گفت:

    این مطلب خیلی عالی بود.
    یک مثال خوب همین شبکه های پیام رسان مانند تلگرام هست که اگر بی هدف از آنها استفاده کنیم ذهنمان را با انبوهی از مطالب سطحی (و نه ماندگار) و بعضاً غیر مفید پر کرده ایم.

  10. profile-placeholder بهزاد گفت:

    سلام وبا تشکر اززحمات شما
    اگه میشه صفحات را به گونه ای درست کنید که بشه مطالبش را پرینتگرفت ممنون میشیم

    1. مریم ناصری مریم ناصری گفت:

      سلام دوست عزیز
      برای اینکه بتونید مقاله رو پرینت بگیرید، کمی توی صفحه مقاله به سمت پایین اسکرول کنید، سمت راست صفحه آیکون های به اشتراک گذاری مقاله در شبکه های اجتماعی مختلف و پرینتر رو می‌بینید و می تونید مقاله رو چاپ کنید

      سپاس که با ما همراه هستید

  11. profile-placeholder مهسا حسین آبادی گفت:

    مطلب مفید و عالی بود

  12. profile-placeholder Sm گفت:

    خیلی مطلب مفیدی بود ممنون از،شما

  13. profile-placeholder صفرزاده گفت:

    مطلب مفیدی بود ممنون از نویسندش

پربازدیدترین موضوعات

سلامتی

سلامت جسمی و روحی با دانستن آخرین یافته‌ها و تحقیقات

آداب معاشرت

پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک

عادات موفقیت

عادات روزانه و راز موفقیت افراد موفق

هوش و خلاقیت

تکنیک‌ها و روش‌های بهبود قدرت مغز و افزایش هوش و خلاقیت

تغذیه

چه خوراکی‌های بخوریم و چه موقع بخوریم

تناسب اندام

تندرستی و داشتن بدنی زیبا با آخرین یافته‌های علمی

کاریزما

جذبه‌ای که با آن عشق، وفاداری و محبت دیگران را از آن خود می‌کنید

هوش هیجانی

مهارت ارتباط اجتماعی، شناخت و برداشت درست از رفتارها

مثبت اندیشی

بهترین‌ نکات و روش‌ها برای رسیدن به آرامش روحی و اندیشه مثبت

مد و زیبایی

نکات و روش‌هایی که ظاهر شما را تبدیل به آنچه می‌پسندید می‌کند

زبان بدن

دانش اینکه بدن چه می‌گوید و چگونه می‌توان زبان بدن را به خدمت گرفت

فن بیان

مهارت سخنرانی و تاثیر‌گذاری برای رساندن پیام‌تان