اختلال شخصیت ضد اجتماعی؛ از نشانه ها تا درمان

اختلال شخصیت ضد اجتماعی؛ از نشانه ها تا درمان
امتیاز مطلب: ٨٤%
84

اختلال شخصیت ضد اجتماعی، که گاهی سایکوپاتی هم خوانده می‌شود، وضعیتی روانی است که در آن فرد هیچ اهمیتی به درست و غلط نمی‌دهد و احساسات و حقوق دیگران را نادیده می‌گیرد. افراد دارای اختلال شخصیت ضد اجتماعی، نسبت به بقیه‌ی مردم احساس دشمنی یا بی‌تفاوتی سنگدلانه دارند یا با آنها خشن برخورد می‌کنند. در رفتار این‌گونه افراد هیچ احساس گناه یا ندامتی دیده نمی‌شود.

مبتلایان به اختلال شخصیت ضد اجتماعی اغلب از قانون سرپیچی می‌کنند و مجرم می‌شوند. چنین افرادی ممکن است دروغ بگویند، رفتاری خشن یا هیجان‌زده داشته باشند و یا دچار اعتیاد به الکل یا مواد مخدر شوند. این خصوصیات باعث می‌شوند که افراد مبتلا به این اختلال به طور معمول نتوانند از عهده‌ی مسئولیت‌های خانوادگی، کاری یا تحصیلی بربیایند.


مقاله مرتبط: چگونه یک ذهن آرام داشته باشیم؟

علائم و نشانه های اختلال شخصیت ضد اجتماعی

اختلال شخصیت ضداجتماعی-بازیچه قرار دادن دیگران با استفاده از جذابیت یا شوخ‌طبعی برای نفع یا لذت شخصی

  • بی‌توجهی به درست و غلط
  • دروغگویی مداوم یا فریب دیگران برای بهره‌کشی
  • سنگدلی، بدبینی و بی‌احترامی نسبت به دیگران
  • بازیچه قرار دادن دیگران با استفاده از جذابیت یا شوخ‌طبعی برای نفع یا لذت شخصی
  • تکبر، احساس برتری و استبداد شدید
  • مشکلات مکرر با قانون، از جمله رفتارهای مجرمانه
  • نقض مکرر حقوق دیگران از طریق ارعاب و بی‌صداقتی
  • تکانش‌گری یا ناتوانی در برنامه‌ریزی قبلی
  • خصومت، تحریک‌پذیری قابل توجه، اضطراب، پرخاشگری یا خشونت
  • فقدان همدردی نسبت به دیگران و عدم پشیمانی از آزار رساندن به سایرین
  • خطرپذیری غیرضروری یا رفتارهای خطرناک بدون توجه به امنیت خود یا دیگران
  • روابط ضعیف یا سوء‌ِاستفاده‌گرانه
  • ناتوانی در درک عواقب منفی رفتار یا عبرت گرفتن از آنها
  • مسئولیت‌ناپذیری مکرر یا ناتوانی از انجام کار یا وفا به تعهدات مالی

مقاله مرتبط: ۹ نشانه‌ رفتاری کسی که با احساسات شما بازی می‌کند

بزرگسالان مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی معمولا پیش از سن ۱۵ سالگی نشانه‌هایی از اختلال سلوک از خود نشان می‌دهند. علائم اختلال سلوک شامل مشکلات رفتاری جدی و دائمی مانند موارد زیر است:

  • پرخاشگری نسبت به مردم و حیوانات
  • تخریب اموال
  • فریبکاری
  • دزدی
  • نقض شدید قوانین

اگرچه تصور می‌شود که اختلال شخصیت ضد اجتماعی حالتی مادام‌العمر باشد، برخی از نشانه‌ها (به خصوص رفتار مخرب و مجرمانه) ممکن است در طول زمان کمرنگ شوند. اما مشخص نیست که این اتفاق در نتیجه‌ی بالا رفتن سن رخ می‌دهد یا افزایش آگاهی نسبت به عواقب رفتار ضد اجتماعی.

مراجعه به پزشک

معمولا افراد مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی تنها به اصرار عزیزان خود به پزشک مراجعه می‌کنند. اگر نسبت به ابتلای دوستان یا اعضای خانواده‌ی خود به این اختلال مشکوک هستید در کمال ظرافت به آنها پیشنهاد بدهید تا درصدد درمان برآیند. در این مورد بهتر است آنها را تشویق کنید تا اول به یک پزشک عمومی یا متخصص سلامت روان مراجعه کنند.


مقاله مرتبط: ۹ راهکار برای بهبود سلامت روان

علل به‌وجود آمدن اختلال شخصیت ضد اجتماعی

اختلال شخصیت ضداجتماعی- روابط ضعیف یا سوء استفاده‌آمیز

شخصیت ترکیبی منحصر به فرد از افکار، عواطف و رفتارهاست. روش افراد برای دیدن، درک و ارتباط با جهان خارج و همچنین نگرشی که نسبت به خود دارند به شخصیت آنان مربوط می‌شود. شخصیت افراد در دوران کودکی و از طریق تعامل تمایلات ذاتی و فاکتورهای محیطی شکل می‌گیرد.

علت دقیق اختلال شخصیت ضد اجتماعی معلوم نیست اما:

  1. ژن‌ها ممکن است فرد را مستعد ابتلا به این اختلال کرده باشند و موقعیت‌های زندگی نیز به شکل‌گیری آن کمک کنند.
  2. ممکن است در طول شکل‌گیری مغز، تغییراتی در عملکرد آن رخ داده باشد.

مقاله مرتبط: آیا می‌توانیم شخصیتمان را تغییر دهیم؟

فاکتورهای ریسک

به نظر می‌رسد که برخی فاکتورهای خاص، ریسک ایجاد اختلال شخصیت ضد اجتماعی را بالا می‌برند. فاکتورهایی مانند:

  • تشخیص اختلال سلوک در کودکی
  • پیشینه‌ی خانوادگی اختلال شخصیت ضد اجتماعی یا سایر اختلالات شخصیتی یا بیماری‌های روانی
  • قرار گرفتن در معرض کودک‌آزاری یا بی‌توجهی در دوران کودکی
  • زندگی خانوادگی بی‌ثبات، خشونت‌بار یا از هم گسیخته در دوران کودکی

در این زمینه مردان بیشتر از زنان در معرض ابتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی قرار دارند.


مقاله مرتبط: دلایل پرخاشگری کودکان و روش‌های مقابله با آن

مشکلات

اختلال شخصیت ضداجتماعی- آسیب به دیگران بدون پشیمانی

مشکلات و عواقب ناشی از وجود اختلال شخصیت ضد اجتماعی ممکن است شامل مثال‌های زیر باشند:

  • آزار و اذیت یا بی‌توجهی نسبت به همسر یا فرزند
  • اعتیاد به الکل یا مواد مخدر
  • زندانی شدن
  • رفتارهای مربوط به خودکشی یا دیگرکشی
  • ابتلا به سایر اختلالات سلامت روانی مانند افسردگی یا اضطراب
  • وضعیت پایین اجتماعی و اقتصادی و بی‌خانمانی
  • وارد شدن به گروه‌های اراذل و اوباش
  • مرگ زودهنگام، به خصوص در نتیجه‌ی خشونت

مقاله مرتبط: در مواجهه با مشکلات و سختی‌ها این ۱۰ سوال را از خودتان بپرسید

تشخیص اختلال شخصیت ضد اجتماعی

معمولا افرادی که دارای اختلال شخصیت ضد اجتماعی هستند، نمی‌پذیرند که به کمک احتیاج دارند. اما ممکن است به دلیل مشکلات دیگری مانند افسردگی، اضطراب و انفجار خشم و یا برای درمان اعتیاد به پزشک مراجعه کنند.

چنین افرادی ممکن است توصیف دقیقی از وضعیت و علائم خود ارائه ندهند. به طور کلی، فاکتور اصلی تشخیص، نوع ارتباط فرد مبتلا با سایرین است. اعضای خانواده یا دوستان می‌توانند با کسب اجازه از فرد بیمار اطلاعات مفیدی به پزشک بدهند. پزشک می‌تواند پس از ارزیابی اولیه و کنار گذاشتن سایر گزینه‌های پزشکی، بیمار را برای ارزشیابی بیشتر به یک متخصص سلامت روان معرفی کند.

تشخیص اختلال شخصیت ضد اجتماعی معمولا برمبنای موارد زیر انجام می‌شود:

  1. ارزیابی روانشناختی از افکار،‌ روابط، الگوهای رفتاری و سوابق خانوادگی
  2. ارزیابی سوابق فردی و پزشکی
  3. ارزیابی علائم فهرست‌شده در راهنمای آماری و تشخیصی اختلالات روانی (DSM-5)، که توسط انجمن روانشناسی آمریکا منتشر شده است

اگرچه اختلال شخصیت ضد اجتماعی معمولا پیش از ۱۸ سالگی تشخیص داده نمی‌شود، برخی از علائم و نشانه‌های آن ممکن است در دوران کودکی یا اوایل نوجوانی بروز کنند. معمولا می‌توان شواهدی از علائم اختلال سلوک را پیش از سن ۱۵ سالگی تشخیص داد.

تشخیص زودهنگام اختلال شخصیت ضد اجتماعی ممکن است در بهبود نتایج بلند‌مدت مفید باشد.


مقاله مرتبط: چگونه سالم زندگی کنیم؟

درمان

اختلال شخصیت ضداجتماعی- بدون درمان قطعی

اگرچه درمان اختلال شخصیت ضد اجتماعی کار دشواری است، در مورد بعضی از افراد درمان و پیگیری مداوم می‌تواند در بلندمدت مؤثر باشد. به دنبال متخصصین سلامت روانی باشید که در زمینه‌ی اختلال شخصیت ضد اجتماعی تجربه دارند.

درمان این اختلال به موقعیت خاص فرد، تمایل او به همکاری در درمان و شدت علائم بستگی دارد.

روان‌درمانی

روان‌درمانی که آن را گفت‌وگو درمانی (talk therapy) نیز می‌نامند، گاهی در درمان اختلال شخصیت ضد اجتماعی مؤثر است. این‌گونه درمان ممکن است شامل مدیریت خشم و خشونت، درمان اعتیاد و درمان سایر مشکلات سلامت روان باشد. اگرچه این شیوه‌ی درمان همیشه مؤثر نیست، به خصوص اگر علائم شدید باشند و فرد نتواند این مسئله را که خود به مشکلات جدی خود دامن می‌زند، بپذیرد.


مقاله مرتبط: روانشناسی رفتاری چیست

دارودرمانی

داروی مشخصی وجود ندارد که بر اساس استانداردهای دارویی به عنوان درمان اختلال شخصیت ضد اجتماعی تأیید شده باشد. در واقع پزشک معمولا دارو را برای مشکلات جانبی اختلال شخصیت ضد اجتماعی، مثل اضطراب یا افسردگی و یا نشانه‌های پرخاشگری تجویز می‌کند. این داروها با دقت زیادی تجویز می‌شوند؛ چرا که برخی از آنها ممکن است اعتیادآور باشند.

حمایت و سازگاری

درمان اختلال شخصیت ضداجتماعی- اعضاء خانواده باید مهارت‌هایی کسب کنند

مهارت‌های مورد نیاز اعضای خانواده

افرادی که دچار اختلال شخصیت ضد اجتماعی هستند اغلب رفتار بدی دارند و اعضای خانواده را -بدون آنکه پشیمان شوند- «ذلّه» می‌کنند. اگر عزیزی دارید که به این نوع اختلال شخصیت مبتلاست، بسیار اهمیت دارد که خود شما هم تحت نظر باشید.

یک متخصص سلامت روان می‌تواند به شما بیاموزد که چطور مرزگذاری کنید و از خودتان در مقابل پرخاشگری، خشونت و خشمی که در میان افراد مبتلا به این اختلال معمول است محافظت کنید. همچنین، می‌توانید برای اتخاذ استراتژی‌هایی برای سازگاری روی او حساب کنید.

به دنبال متخصص سلامت روانی بگردید که در زمینه‌ی مدیریت اختلال شخصیت ضد اجتماعی تجربه داشته باشد. از تیم درمانی عزیزتان بخواهید که شما را به این متخصص معرفی کنند. چنین تیمی همچنین می‌تواند برای خانواده و دوستان افرادی که مبتلا به اختلال شخصیت ضد اجتماعی هستند، گروه‌های حمایتی تشکیل بدهند.


مقاله مرتبط: ۱۰ راهکار برای مواجهه با افراد عصبانی

جلوگیری

هیچ روش مطمئنی برای جلوگیری از ایجاد اختلال شخصیت ضد اجتماعی در افرادی که مستعد آن هستند وجود ندارد. از آنجایی که تصور می‌شود این اختلال ریشه در کودکی داشته باشد، والدین، آموزگاران و پزشکان اطفال ممکن است بتوانند هشدارهای اولیه را تشخیص بدهند. این مسئله به شناسایی کسانی که بیش از همه مستعد ابتلا هستند، مانند کودکانی با نشانه‌هایی از اختلال سلوک و در نتیجه مداخله‌ی زودهنگام، کمک می‌کند.

مراقبت‌ها، آموزش‌های اصلاحات رفتاری و مهارت‌های اجتماعی و حل‌ مسئله، آموزش والدین، خانواده درمانی و روان‌درمانی زودهنگام، مؤثر و مناسب، ممکن است که به کاهش احتمال مبتلا شدن کودکان مستعد به اختلال شخصیت ضد اجتماعی کمک کنند.

برگرفته از: mayoclinic

زهره مثنا خودم که مهندس صنایعم (و این خودش یک زندگینامه کامله) اما به نوشتن هم علاقه دارم. این اولین باره که در این سطح مقالات تخصصی رو کار میکنم. امیدوارم که برای خواننده ها هم مفید باشه.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاه‌ها (4)

  1. profile-placeholder فرهاد گفت:

    سلام مناتع را ذکر نکردید و این بزرگترین ایراد ممکن به مقاله خوب شماست

    1. زهره مثنا زهره مثنا گفت:

      سلام دوست عزیز
      در این مقاله هم مثل سایر مقالات سایت چطور میتونید منبع مطلب رو در انتها و مقابل عبارت «برگرفته از» ببینید.
      ممنون که خوندید

  2. profile-placeholder عيسي گفت:

    سلام دوست عزيز مقاله جالب شما باعث شد ، ساير مقاله شما را مطالعه كنم. جالب ودوست داشتني …

    1. زهره مثنا زهره مثنا گفت:

      سلام. هم خوشحالم که خوشتون اومده و هم ممنون که به بقیه مقالات سایت هم سرزدید. موفق باشید

پربازدیدترین موضوعات

سلامتی

سلامت جسمی و روحی با دانستن آخرین یافته‌ها و تحقیقات

آداب معاشرت

پندار نیک، گفتار نیک، کردار نیک

عادات موفقیت

عادات روزانه و راز موفقیت افراد موفق

هوش و خلاقیت

تکنیک‌ها و روش‌های بهبود قدرت مغز و افزایش هوش و خلاقیت

تغذیه

چه خوراکی‌های بخوریم و چه موقع بخوریم

تناسب اندام

تندرستی و داشتن بدنی زیبا با آخرین یافته‌های علمی

کاریزما

جذبه‌ای که با آن عشق، وفاداری و محبت دیگران را از آن خود می‌کنید

هوش هیجانی

مهارت ارتباط اجتماعی، شناخت و برداشت درست از رفتارها

مثبت اندیشی

بهترین‌ نکات و روش‌ها برای رسیدن به آرامش روحی و اندیشه مثبت

مد و زیبایی

نکات و روش‌هایی که ظاهر شما را تبدیل به آنچه می‌پسندید می‌کند

زبان بدن

دانش اینکه بدن چه می‌گوید و چگونه می‌توان زبان بدن را به خدمت گرفت

فن بیان

مهارت سخنرانی و تاثیر‌گذاری برای رساندن پیام‌تان